Ba sa trên quả địa cầu

Phóng to

Ông Ba Tới trước biểu tượng cá ba sa trên quả địa cầu

Dáng tầm tầm, da sậm màu sương gió, thường trực trên tay chiếc máy tính và điện thoại di động, không lấy gì làm ấn tượng lắm với phong thái của một "đại gia", ông Doãn Tới (Ba Tới), giám đốc Cty Thủy sản Nam Việt (Navico - An Giang), say sưa nói chuyện làm ăn.

Bốn năm đi khắp thế gian

Tôi vừa khởi công xây dựng nhà máy thứ hai mang tên Thái Bình Dương vào tháng 4-2004, vốn đầu tư 10 triệu đô la Mỹ, công suốt 400 tấn cá phi lê/ngày, nhà máy này cần đến 6.000 công nhân và kỹ sư. Nếu đúng tiến độ, nhà máy sẽ bắt đầu chạy vào đầu năm 2005, cộng với nhà máy hiện tại gần 200 tấn/ngày với trên 4.000 công nhân, Nam Việt sẽ đưa tổng công suất chế biến lên 600 tấn philê/ngày, tạo việc làm cho 10.000 người. Đây là nhà máy chế biến cá lớn nhất VN và cũng là nhà máy lớn nhất Đông Nam Á", ông Ba Tới nói một hơi về kế hoạch kinh doanh.

Hiện sản phẩm cá tra phi lê của Nam Việt đã có mặt ở 29 nước. Quốc kỳ 29 nước khách hàng được treo ngang dọc hành lang vào công ty, bên cạnh biểu tượng cá ba sa trên quả địa cầu, là cách thể hiện sự lớn mạnh của ông Tới trên đường mang cá da trơn VN đi chinh phục xứ người, đặc biệt là thị trường EU. Từ sau vụ kiện năm 2003, tỷ trọng cá xuất khẩu của Cty vào EU chiếm 45% và sẽ tăng lên vào những tháng cuối năm.

Ông Tới cho rằng, mức kim ngạch xuất khẩu 50-60 triệu đôla Mỹ trong năm 2004 là trong tầm tay của Nam Việt, vì trên thị trường "hàng chế biến ra không đủ xuất". Tính đến cuối tháng 6-2004, Nam Việt đã chế biến gần 30.000 tấn cá tra trong tổng số 60.000 tấn đăng ký với Hiệp hội Thủy Sản An Giang năm 2004 (tổng công suất chế biến của các nhà máy An Giang hiện là 120.000 tấn).

Với đà mở rộng sản xuất, ông Tới điều chỉnh mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2005 của Nam Việt là 100 triệu đo la Mỹ. Điều này có nghĩa là phải mở thêm thị trường mới. "Mục tiêu của chúng tôi là nâng số nước mua cá của Nam Việt từ 29 nước lên 45 nước", ông nói.

Dẫn cá về Nam Việt

Để tránh vấp phải nghịch lý "thừa cá, thiếu chợ" ở những người nuôi cá trong khi Nam Việt đang lo "thừa chợ thiếu cá", ông Tới giải bài toán nan giải này bằng cách hình thành CLB những người cung cấp cá cho Cty.

Hình thức này có sự hỗ trợ của Hiệp hội Thủy sản An Giang, cơ bản vẫn là phương thức hoạt động bảo đảm hài hòa quyền lợi và trách nhiệm giữa nhà máy và người nuôi. Về vốn đầu tư, kể từ năm 2004, Nam Việt và Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn An Giang thỏa thuận sẽ cho thành viên của CLB Nam Việt vay nuôi cá khi có hợp đồng mua bán với công ty.

Hợp đồng được xem như là cơ sở đảm bảo an toàn đầu ra cho người nuôi, và hiệu quả đầu tư cho cả ngân hàng. Lãi suất cho vay chưa quá 1%, trong khi vay bên ngoài phải chịu từ 3-3,55 (tổng mức cho vay khoảng 70% dựa án/vụ nuôi từ 5-6 tháng, 30% còn lại là vốn tự có của chủ bè).

Ông Đỗ Văn Nghiệp - chủ nhiệm CLB Nam Việt cho biết giá mua cá căn cứ theo từng thời điểm cụ thể và mua từng phần, mua kéo dài, gây hao hụt và tăng chi phí cho người nuôi, tiền được thanh toán nhanh. Trong lúc thu hoạch, nếu cá bị lỗi về kỹ thuật, như tỷ lệ chưa đồng đều vẫn được công ty chấp nhận, chứ không khấu trừ, bớt giá.

Đã ký hợp đồng rồi, dù tình hình thị trường có biến động xấu, nhưng cá vẫn có nơi gởi gắm, đàng hoàng không phải nơm nớp lo âu như những năm trước. Đây là điểm khác biệt về cung cách làm ăn của Nam Việt so với những đơn vị khác.

Tuy rất thoáng trong kinh doanh, nhưng Nam Việt lại rất nghiêm ngặt trong vấn đề vệ sinh sản phẩm, đặc biệt là kiểm tra dư lượng kháng sinh. Trước khi bắt cá, bộ phận kiểm nghiệm của Cty đến từng bè cá để lấy mẫu kiểm tra; nếu tốt thì bắt, không thì dừng lại cho chủ bè có thời gian khắc phục, chứ không vì quan hệ thân thiết mà đánh đổi uy tín của công ty.

Có thể nói, với nhu cầu chế biến ổn định ở mức cao như hiện nay, với việc khẩn trương mở rộng qui mô sản xuất, Nam Việt đã tác động tích cực đến phong trào nuôi cá bè, cá đăng quầng (nuôi trên bãi bồi ven sông Hậu, sông Tiền) ở ba tỉnh An Giang, Cần Thơ, Đồng Tháp.

Tâm tính một con người

Ở ông có bản lĩnh gan lì của người lính từng lăn lộn 30 năm trên chiến trường, sống có tình có lý với bạn bè, với khách hàng, không bằng lòng với hiện tại, luôn hướng đến những mục tiêu lớn hơn. Những yếu tố trên đã giúp ông Tới vượt qua nhiều khó khăn, và làm được nhiều điều mà nhiều người khác không hề nghĩ ông sẽ làm được.

Theo ông, do từng trải qua vụ kiện năm 2003 và kinh nghiệm mở thị trường EU nên Nam Việt đã dạn dày, bản lĩnh hơn trên thương trường quốc tế. Để giữ uy tín, ông Ba Tới nói rằng đã đến lúc phải biết lựa chọn, biết từ chối nếu thấy hợp đồng không phù hợp. "Ai muốn làm ăn với tôi thì tôi sẵn sàng. Phải thì tôi chơi, không phải thì tôi không chơi", ông nói.

Ông Tới ví von, "thị trường như đầu máy, nguyên liệu như những toa tàu, đầu máy khỏe thì sẽ kéo cả đoàn tàu một cách dễ ràng; nhưng đầu máy có khỏe đến mấy, mà không có toa tàu cũng chẳng làm nên trò trống gì. Có thị trường, có nguyên liệu thì nhà máy sống, người nuôi cá sống, công nhân, bạn bè vui vẻ yên tâm gắn bó hết mình với Nam Việt".

Ông Tới cho hay, Cty Nam Việt vừa làm việc với lãnh đạo thành phố Long Xuyên về dự án xây dựng khu nhà ở cho công nhân Nam Việt. Ông cho rằng, ngoài việc làm, lương cao, công nhân của Nam Việt rất cần có một chỗ ổn định để yên tâm sản xuất, và có điều kiện học tập thêm...