"Phải có cơ chế bảo hộ người dân"

Phóng to

Ông Nguyễn Trung Thông, phó ban thường trực Ban chỉ đảo cải cách hành chính TP.HCM

TT - Sáng nay, 10-3, Ban chỉ đạo cải cách hành chính (CCHC) TP.HCM tổ chức tổng kết công tác năm 2003 và đề ra chương trình mục tiêu cho năm 2004. Liên quan vấn đề nóng bỏng này, ông Nguyễn Trung Thông, phó ban thường trực Ban chỉ đạo CCHC TP, đã dành cho Tuổi Trẻ cuộc phỏng vấn.

Ông Thông nói:

- Không phải chỉ trong đợt khảo sát thực tế vừa qua, mà trong quá trình đi cơ sở chúng tôi nghe rất nhiều. Những điều người dân còn kêu ca phàn nàn nhiều nhất là thái độ trách nhiệm của cán bộ công chức (CBCC) khi thi hành công vụ, đặc biệt là khi giải quyết các vấn đề của người dân và doanh nghiệp.

Người dân kêu một bộ phận không nhỏ CBCC, cơ quan hành chính nhà nước chưa thật sự tâm huyết với công việc, chưa coi việc của dân là việc của chính mình, giải quyết còn trì trệ, kéo dài thời gian, thủ tục phiền hà, trách nhiệm trong thực thi công vụ không cao... Một bộ phận hách dịch, cửa quyền, thiếu thân thiện, gần gũi khi gặp dân.

Dù đã được cải tiến nhiều nhưng không ít thủ tục hiện nay vẫn còn rườm rà, cộng với tính công khai minh bạch chưa cao, người dân còn phải đi lên đi xuống, đi tới đi lui nhiều lần mất thời gian, tốn kém tiền bạc. Một bộ phận CBCC lợi dụng quyền thực thi công vụ của mình để có hành vi tiêu cực, đặc biệt trên một số lĩnh vực về nhà đất, xây dựng... Còn đối với doanh nghiệp, lẽ ra cơ quan nhà nước phải có trách nhiệm hướng dẫn họ làm ăn thì lại chỉ đi kiểm tra, chủ yếu để phát hiện sai sót, vi phạm mà xử lý. Mà ngay trong kiểm tra, kiểm soát cũng không rạch ròi chức năng của các sở, ngành với quận huyện, phường xã, nơi bỏ ngỏ, nơi chồng chéo.

* Ông có nghe vụ việc nào cụ thể?

- Nghe thì nhiều, ngồi đâu cũng nghe, nhưng chỉ là dư luận chung chứ nói địa chỉ cụ thể thì chưa. Người dân có nói họ đến chỗ nọ, chỗ kia phải nhờ vả, chạy chọt, chung chi, nhưng lại không dám đưa ra địa chỉ cụ thể bởi họ sợ rắc rối sau này.

* Nhiều CBCC nói rằng đừng đòi hỏi họ gì thêm khi đồng lương chỉ có hạn?

- Tôi không đồng tình với quan điểm này. Đó chỉ là cái cớ chứ CBCC phải có tâm với công việc. Tâm anh có trong sáng hay không, anh có vì dân hay không đó mới là điều đáng nói.

* Thước nào đo được tâm của cán bộ, thưa ông?

- Chẳng có gì đo được cái tâm con người, nhưng công việc cụ thể thì đo được. Sắp tới, chúng tôi yêu cầu phải đặt thành qui định là mỗi công chức phải kê ra việc mình sẽ làm trong thời gian nào, cuối tháng tự đánh giá các đầu việc cụ thể.

Trên cơ sở đó, thủ trưởng lãnh đạo trực tiếp kiểm tra. Hiện nay nhiều CBCC không biết làm gì, không biết kê ra cái gì, anh không thể lấy sản phẩm của người khác làm sản phẩm của mình được, lộ ngay.

* Ông có nói đến tình trạng người dân bị cán bộ “hành” không dám nói với ai vì sợ bị “hành” tiếp. Có cách gì để người dân an tâm khi phản ảnh?

- Phải có cơ chế bảo hộ người dân. Chúng tôi đang nghiên cứu đây. Chúng tôi cũng đưa vào chương trình trong năm nay là sẽ tổ chức lực lượng kiểm tra cả bề nổi lẫn bề sâu bằng nhiều hình thức thích hợp. Nói nôm na là “lực lượng đặc tình”, đi cùng dân, theo bước chân người dân để biết công chức đối xử với dân như thế nào, từ cử chỉ, lời nói, việc làm... Nếu có gì là xử lý ngay.

* Sẽ có “đột phá” trong năm nay về CCHC. Đó là điều người dân nghe từ đầu năm và đang rất mong chờ. “Đột phá” gì vậy, thưa ông?

- Năm nay chương trình CCHC có nhiều việc phải làm lắm vì việc nào dân cũng cần cả. Nhưng trọng tâm nhất, nhiệm vụ hàng đầu là chấn chỉnh kỷ cương, kỷ luật trong bộ máy nhà nước. Qua đó tổ chức sắp xếp lại CBCC, phát hiện người không đủ phẩm chất, luân chuyển bố trí công việc khác phù hợp hơn, dứt khoát đưa ra khỏi bộ máy nhà nước những “con sâu”. Con người mà không chuyển động thì không làm gì được. Song song đó là tập trung vấn đề qui hoạch và công khai qui hoạch, cải tiến thủ tục liên quan đến nhà đất, xây dựng, khiếu nại tố cáo... bởi đây là vấn đề sát sườn nhất với đời sống người dân. Nhưng đột phá nhất vẫn là việc xây dựng hệ thống giám sát đánh giá.

Hiện nay chúng ta ban hành rất nhiều quyết định, nhưng không ít quyết định chậm triển khai hay chậm đi vào cuộc sống, hoặc hiệu lực hiệu quả quyết định chưa cao. Công việc này được xây dựng thành cả một dự án với số tiền ước đoán Nhà nước phải chi là nửa triệu USD. Thứ hai là trong năm nay sẽ tổ chức thi tuyển chức danh trưởng, phó phòng ban chuyên môn cấp sở ngành và quận huyện. Làm sao qua đó tuyển được những cán bộ quản lý thật sự có năng lực, có tâm huyết với công việc và được quần chúng tín nhiệm thật sự.

* Làm sao để tách hẳn công việc quản lý với việc cung ứng các dịch vụ hành chính?

- Nếu không có gì thay đổi, sau bầu cử HĐND các cấp, ba quận 3, 11 và Bình Thạnh sẽ khai trương “tổ nghiệp vụ hành chính công”. Mục đích của tổ này là bước đầu thực hiện chuyên môn hóa công chức, có một bộ phận chuyên môn làm cung ứng dịch vụ hành chính cho người dân, bộ phận khác chuyên làm nhiệm vụ quản lý nhà nước trên địa bàn. Hiện nay chỉ có bộ phận tiếp nhận rồi chuyển các phòng ban làm, sắp tới sẽ chuyên môn hóa bộ phận này với qui trình khép kín từ hướng dẫn, tiếp nhận, thụ lý, dự thảo quyết định, lập tờ trình, trình ký, vào số, vào sổ, đóng dấu, thu lệ phí, trả cho dân. Như vậy rất dễ kiểm soát, đã chuyên môn hóa thì không lý do gì anh làm chậm cho dân.

Bộ phận còn lại chuyên làm công tác tham mưu giúp việc cho UBND, có trách nhiệm tham mưu, hoạch định chiến lược phát triển ngành nghề, hướng dẫn cho người dân làm ăn, kiểm tra kiểm soát địa bàn, đề xuất lãnh đạo xử lý quản lý... Nói chung là chúng tôi đang cố gắng xóa bỏ tình trạng hai việc quản lý và cung ứng dịch vụ cho dân còn tồn tại đan xen nhau, chồng chéo nên cứ dựa dẫm nhau, cuối cùng là chẳng anh nào làm tốt.