Thị trường bạc vừa chứng kiến một trong những cú sập mạnh nhất lịch sử, khi giá lao dốc hơn 30% chỉ trong 3 ngày, xóa phần lớn thành quả tích lũy từ đợt tăng kéo dài trước đó. Nhà đầu tư trong nước lẫn thế giới, kể cả người mua cá nhân, đã bị cuốn vào làn sóng đầu cơ dữ dội, trước khi thị trường đảo chiều với tốc độ chóng mặt.

Điều gì đã xảy ra với loại tài sản này? Liệu "bóng ma" năm 2011 có quay trở lại khiến giá bạc phải mất hàng chục năm mới quay lại mức đỉnh ban đầu?

Báo Người Lao Động đã trao đổi với các chuyên gia xung quanh cú đảo chiều đột ngột của giá bạc thế giới, các yếu tố tác động đến thị trường cũng như triển vọng và rủi ro đối với nhà đầu tư.

Phóng viên: Giá bạc thế giới có thời điểm giảm tới 40% so với vùng đỉnh 121 USD/ounce thiết lập ngày 29-1, kéo theo giá bạc trong nước giảm hàng chục triệu đồng/kg. Theo ông, nguyên nhân là gì?

Ông BÙI VĂN HUY, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT: Cú đảo chiều đột ngột và mạnh mẽ của giá bạc xảy ra sau giai đoạn tăng nóng kéo dài. Trong năm 2025, giá bạc đã tăng khoảng 160% và chỉ riêng tháng 1-2026 tăng thêm gần 60%. Với mức tăng như vậy, việc thị trường điều chỉnh là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, đợt giảm giá vừa qua không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố mang tính thị trường điển hình.

Nguyên nhân trực tiếp là áp lực chốt lời ồ ạt. Một tài sản tăng giá quá nhanh trong thời gian ngắn sẽ thu hút lượng lớn nhà đầu tư lướt sóng. Khi giá đạt đến ngưỡng tâm lý quan trọng hoặc xuất hiện tín hiệu chững lại, nhà đầu tư đã có lợi nhuận lớn sẽ đồng loạt bán ra để chốt lời. Từ đó tạo áp lực rất mạnh lên giá, đặc biệt khi kích hoạt hàng loạt lệnh bán tự động (stop-loss), khiến đà giảm càng bị khuếch đại.

Bên cạnh đó, thị trường cũng chịu tác động từ sự thay đổi trong kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Giống "người anh" kim loại quý là vàng, bạc cũng rất nhạy cảm với lãi suất và sức mạnh đồng USD. Sau thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), thị trường vàng và bạc đồng loạt lao dốc bởi niềm tin vào đồng USD được củng cố.

Một yếu tố quan trọng khác là hoạt động thanh lý các hợp đồng tương lai do bị gọi ký quỹ (margin call). Thị trường bạc có sự tham gia rất lớn của các nhà giao dịch sử dụng đòn bẩy tài chính cao thông qua hợp đồng tương lai và quyền chọn. Khi giá đảo chiều giảm nhanh, những nhà đầu tư đang nắm giữ vị thế mua (long) sẽ chịu thua lỗ lớn. Nếu mức lỗ vượt quá tỉ lệ ký quỹ cho phép, họ buộc phải bán tài sản để bù đắp, tạo ra hiệu ứng "domino", khiến giá bạc rơi sâu hơn và nhanh hơn.

Ngoài ra, cũng có thể xem đợt sụt giảm này như một động thái "rũ bỏ" của thị trường. Một nhịp điều chỉnh mạnh sẽ loại bỏ những nhà đầu tư "yếu tay", tham gia chủ yếu theo tâm lý đám đông. Khi đó, thị trường thường trở nên cân bằng hơn và phản ánh sát hơn các yếu tố cung - cầu cơ bản.

Việc giá bạc trong nước giảm theo thế giới là điều tất yếu bởi thị trường Việt Nam liên thông chặt chẽ và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ diễn biến toàn cầu.

Đợt giảm sâu này chỉ mang tính điều chỉnh ngắn hạn hay thị trường đã đạt đỉnh và có thể bước vào xu hướng giảm dài hạn?