Giá thép tăng cao, nhà thầu điêu đứng

Phóng to

Cao ốc căn hộ cao cấp Phúc Thịnh tại số 341 Cao Đạt, P.1, Q.5, TP.HCM thi công cầm chừng do giá thép tăng cao (ảnh chụp chiều 11-3-2004) - Ảnh: Nguyễn Công Thành

TT - Với mức giá thép cao ngất nghểu như hiện nay, hàng loạt nhà thầu xây dựng đang tiến thoái lưỡng nan, tiếp tục thực hiện hợp đồng sẽ bị lỗ nặng, còn “bỏ của chạy lấy người” thì phải bồi thường hợp đồng. Và đã có hàng loạt công trình xây dựng “nửa chừng xuân” phải tạm ngưng thi công.

Lỗ hoặc bồi thường hợp đồng...

Anh Thắng - nhà thầu xây dựng tại Q.Tân Bình, TP.HCM - ký hợp đồng nhận thầu thi công nhà xưởng cho một doanh nghiệp trị giá trên 3 tỉ đồng, dự định khởi công xây dựng vào tháng 2-2004. Đùng một cái, giá thép tăng vọt, mức chênh lệch so với thời điểm ký hợp đồng lên tới 2,5-3 triệu đồng/tấn.

Sau nhiều lần thương lượng, chủ đầu tư chấp thuận cho hủy hợp đồng và bồi thường mức “tượng trưng” là 50 triệu đồng. “Theo hợp đồng, chúng tôi phải bồi thường đến 450 triệu đồng”, anh Thắng nói. Hiện anh Thắng phải “án binh bất động” để nghe ngóng giá thép, không ký hợp đồng nhận công trình mới vì giá thép biến động hằng ngày.

Anh Nguyễn Quốc Sấm - một nhà thầu xây dựng tư nhân - cho biết đang bị kẹt một hợp đồng xây dựng nhà máy cho một đơn vị nước ngoài tại Khu công nghiệp Amata, được ký kết và thực hiện từ cuối tháng 10-2003.

Thời điểm ký hợp đồng, giá thép chỉ vào khoảng 5,6-5,7 triệu đồng/tấn nhưng nay giá thép đã tăng thêm hơn 3 triệu đồng/tấn. Anh phải cắn răng thực hiện hợp đồng, chấp nhận chịu lỗ vì chủ đầu tư từ chối thương lượng lại hợp đồng.

Tương tự, Công ty Thi công cơ giới khá đau khi “dính” hàng loạt công trình xây dựng nặng ký như cụm khách sạn tại khu du lịch Hòn Tre (Nha Trang) với khối lượng thép còn lại phải mua với giá cao lên tới 1.500 tấn (trong số 3.500 tấn thép sử dụng của công trình), công trình xây dựng nhà máy cho Công ty Phương Nam với khối lượng thép xây dựng 2.200 tấn...

Ông Võ Thanh Tòng, chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết để khắc phục tình trạng ách tắc trong xây dựng cơ bản, TP đã có văn bản gửi Chính phủ và các bộ, ngành có liên quan kiến nghị tháo gỡ những phát sinh trong xây dựng cơ bản. Theo ông, trong thời gian 20 ngày (đến 25-3-2004), nếu không có ý kiến chỉ đạo của trên, TP sẽ giải quyết theo cách: phần trượt giá sắt thép qui ra 100% (so với thời điểm lập dự toán), nhà thầu chịu 50%, vốn ngân sách bù 50%. Đây có lẽ chỉ là giải pháp tình thế, bởi vốn xây dựng cơ bản của TP có chừng ấy, nếu phải bù thêm cho các công trình chuyển tiếp này thì xem ra từ nay đến cuối năm chẳng có mấy công trình nữa được khởi công. (AN PHÚ)

Ông Đinh Lê Khánh Quốc - phó giám đốc Công ty Thi công cơ giới - than thở đang tiến hành thương lượng lại với các chủ đầu tư nhưng triển vọng không mấy sáng sủa, nhiều khả năng phải chấp nhận lỗ để giữ uy tín.

Cuối tháng 9-2003, Công ty Xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng (Tổng công ty Xây dựng Sài Gòn) trúng thầu dự án “Cải tạo và mở rộng Trung tâm Dạy nghề Hóc Môn” với diện tích sàn xây dựng là 6.000m2.

Tổng dự toán kinh phí đầu tư ở thời điểm này là 10 tỉ đồng. “Lượng thép ước cần 300-350 tấn, vị chi khoảng 2,5-3 tỉ đồng” - ông Nguyễn Văn Minh, phó giám đốc công ty, nói. Nhưng rồi giá thép bắt đầu “tăng tốc” nên công ty của ông đã phải chi thêm khoảng 400 triệu đồng cho phần giá thép đội lên.

Mà không chỉ “dính” một công trình, hiện công ty còn ba công trình trị giá khoảng 18 tỉ đồng lâm vào tình cảnh tương tự. Công trình nhỏ cũng đau không kém. Ông Nguyễn Châu, phó giám đốc Công ty TNHH xây dựng C&T, cho biết cuối năm 2003 ông nhận xây một căn nhà một trệt, hai lầu với diện tích 4x12m, giá nhận thầu khoảng 300 triệu đồng.

“Giá thép thị trường lúc đó khoảng 6,2 triệu đồng/tấn. Cái nhà này cần 4,5-6 tấn thép, vị chi cho thép khoảng 28-37 triệu đồng”. Nhưng bây giờ ông phải bỏ thêm cho mỗi tấn thép 2-2,5 triệu đồng, “mất toi chí ít cũng 15 triệu đồng”, ông Châu than thở.

Giải pháp “chữa cháy”

Đối với những hợp đồng nhận thầu trong năm 2003, một số nhà thầu sau khi làm nửa chừng phải bỏ của chạy lấy người (trường hợp công trình Đông Xuân tại Bình Dương là một ví dụ), số khác thi công cầm chừng để nghe ngóng giá thép, chấp nhận chịu phạt trễ hợp đồng...

Riêng những công trình đang trong quá trình thương thảo hợp đồng từ đầu năm 2004 đến nay hầu hết đều bị “đóng băng”, phần lớn nhà thầu không dám nhận công trình.

Ông Trần Phước Khải - giám đốc Công ty TNHH xây dựng Thuận Hòa - cho biết do thấy giá cả nguyên vật liệu biến động bất thường, khi ký hợp đồng nhận thầu luôn thòng thêm một điều khoản nữa là nếu giá vật tư (trong đó có thép xây dựng) biến động tăng dưới 5% nhà thầu sẽ chịu trách nhiệm, nhưng nếu vượt quá con số này chủ đầu tư phải chấp nhận điều chỉnh.

“Cũng có nhiều chủ đầu tư tư nhân chấp nhận yêu cầu này vì nếu không sẽ xảy ra trường hợp nhà thầu làm ẩu, công trình kém chất lượng thì mất cả chì lẫn chài...”, ông Khải cho biết. Một số nhà thầu khác thực hiện giải pháp “an toàn trên hết” bằng cách yêu cầu chủ đầu tư lo phần sắt thép, nhà thầu chỉ lo các loại nguyên vật liệu khác và thi công.

Trong một công văn gửi UBND TP.HCM mới đây, phó tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng Sài Gòn Lê Quang Tấn nhận định “Nếu kéo dài tình hình này, các đơn vị thi công cũng như các đơn vị có dự án đang triển khai về tiến độ sẽ chậm lại và rất khó có thể đảm bảo kế hoạch”. Ông Tấn cho biết đa số công trình thi công xây dựng có giá trị lớn đều bị ảnh hưởng vì giá thép xây dựng tăng đột biến 50-60%, chưa kể phần lớn các loại vật liệu khác (gạch, vật liệu điện, nước...) đều tăng 20-30%... đã ảnh hưởng lớn đến hoạt động xây dựng. Trong khi đó, một số chủ đầu tư không chấp nhận điều chỉnh đơn giá cho các đơn vị thi công với lý do là các hợp đồng kinh tế đã ký theo đơn giá khoán gọn, do đó các đơn vị thi công càng làm càng lỗ, gặp rất nhiều khó khăn trong thực hiện hợp đồng. (H.Đăng)