"Mua - bán" mãi thế này, đất nước sẽ ra sao?

Phóng to

Mà ai mua? Chắc chắn trong số những người đi mua bằng cấp có không ít cán bộ, công chức, những người đương chức đương quyền… Vì sao người ta sử dụng văn bằng chứng chỉ giả hoặc mua bán bằng cấp - “học giả lấy bằng thật”?

Theo kết quả nghiên cứu của đề tài cấp thành phố về thực trạng dạy và học tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ khu vực TP.HCM (do TS Đỗ Huy Thịnh làm chủ nhiệm), có 13/23 đơn vị sở hữu nhà nước, tư nhân hay cổ phần được khảo sát (chiếm 56%) trả lời rằng tiếng Anh được xem là một trong những tiêu chuẩn để tuyển dụng, đề bạt hay tăng lương (tất nhiên phải dựa vào bằng cấp để đánh giá).

Tuy nhiên, khi được hỏi “mức độ đánh giá về khả năng sử dụng tiếng Anh của nhân viên” thì chỉ có 39% số đơn vị trả lời là “hài lòng”, có đến 61% trả lời “ít hài lòng” và “thất vọng”; trong khi tỉ lệ này ở các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài là 84% trả lời “rất hài lòng” và “hài lòng”.

Những con số này nói lên điều gì? Những con số nói trên phản ánh khá trung thực trình độ thực chất của cán bộ, nhân viên của các đơn vị VN trong việc sử dụng tiếng Anh. Có không ít cán bộ, nhân viên ở các đơn vị VN xem việc tìm kiếm bằng cấp hay các loại chứng chỉ là một “hành trang” nhằm được tăng lương hay đề bạt. Đó là một thực trạng nhức nhối, một tâm lý đã ăn sâu vào suy nghĩ của không ít người.

Thực tế, có không ít cơ quan, đơn vị quan niệm: hễ có bằng cấp hay chứng chỉ… là xem như có đủ cơ sở xét đề bạt, tăng lương; bất chấp người sở hữu tấm bằng (hay chứng chỉ) ấy có năng lực thật sự và trình độ tương xứng hay không! Lỏng lẻo chính là ở chỗ này. Cũng chính điểm này đã tạo điều kiện cho những người “học giả lấy bằng thật”, thậm chí sử dụng bằng giả… để được hưởng đồng lương cao hơn, được đề bạt vị trí cao hơn.

Các đợt thanh tra về văn bằng, chứng chỉ đã phát hiện hàng nghìn cán bộ, công chức sử dụng bằng chứng chỉ giả - một con số không nhỏ và trên thực tế chắc chắn loại này còn rất nhiều nhưng chưa được phát hiện.

Tất nhiên vấn đề còn ở ý thức mỗi con người. Nếu tất cả cán bộ, công chức ý thức được rằng học để lấy kiến thức thật sự cho bản thân, cho công việc… chứ không phải lấy bằng cấp để được nâng lương, được đề bạt, được bổ nhiệm thì những đường dây mua bán bằng cấp chắc chắn sẽ ít đất sống. Thử hình dung làn sóng đua nhau đi mua bán bằng cấp, “học giả lấy bằng thật” này cứ nhộn nhịp kéo dài mãi thì đất nước sẽ ra sao?